«Θερμοκήπιο» φάρσας και ίντριγκας

Μια μαύρη πολιτική φάρσα πάνω στην τρέλα, την παράνοια, την ασυδοσία και τις ίντριγκες που αναπτύσσονται και ευοδώνονται μέσα στους κρατικούς γραφειοκρατικούς μηχανισμούς αποτελεί «Το Θερμοκήπιο» του Χάρολντ Πίντερ που παρουσιάζει ο Λευτέρης Βογιατζής, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο «Θέατρο της οδού Κυκλάδων». Η υπόθεση του έργου μάς μεταφέρει νύχτα Χριστουγέννων σ' ένα κρατικό άσυλο/ θεραπευτήριο με μεγάλη ανθρωπιστική παράδοση - όλοι οι ασθενείς είναι «συστημένοι από το υπουργείο».

Ο Λευτέρης Βογιατζής σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στο «Θερμοκήπιο» του Χάρολντ Πίντερ, ένα έργο που σατιρίζει τους γραφειοκρατικούς μηχανισμούς.
Εκεί γεννιέται άρρεν βρέφος αγνώστου πατρός από την ασθενή 6459, ενώ ένας άλλος ασθενής, ο 6457, βρίσκεται μυστηριωδώς νεκρός. Ποίος είναι ο πατέρας του βρέφους; Πώς πέθανε ο 6457; Γιατί η κηδεία του έγινε μυστικά και εσπευσμένα;
Στο κρατικό αυτό «ησυχαστήριο», οι ασθενείς, τους οποίους δεν βλέπουμε ποτέ και αναφέρονται μόνο με τον κωδικό αριθμό τους, είναι έρμαια στα χέρια και τις διαθέσεις του προσωπικού, ενώ από την άλλη πλευρά το προσωπικό γίνεται θύμα του γραφειοκρατικού μηχανισμού που το ίδιο έχει εξυφάνει, τον αναπαράγει και τον υπηρετεί.
Σε τρεις μέρες
Ο Χάρολντ Πίντερ έγραψε «Το Θερμοκήπιο» το 1958, μέσα σε τρεις μέρες. Και το έχωσε στο συρτάρι για 20 περίπου χρόνια. Το έργο εκδόθηκε και παίχτηκε μόλις το 1980. Για το ζήτημα αυτό ο Πίντερ θα πει σε μια συνέντευξή του: «Συχνά όταν ήμουν πολύ φορτισμένος, σκεφτόμουν να γράψω ένα έργο καθαρά σατιρικό. Κάποτε το επιχείρησα, είναι ένα έργο που δεν το γνωρίζει κανείς. Πρόκειται για ολοκληρωμένο έργο, το έγραψα αμέσως μετά τον "Επιστάτη" - μέσα σε τρεις μέρες.
Ο τίτλος του ήταν "Το Θερμοκήπιο" και μιλούσε για ένα ίδρυμα στο οποίο οι ασθενείς κρατούνται: στη σκηνή θα βλέπαμε μόνο την ιεραρχία, τους ανθρώπους που αποτελούν το προσωπικό του ιδρύματος: δεν υπήρχε αναφορά στα όσα είχαν συμβεί στους ασθενείς, για ποιο λόγο βρίσκονταν εκεί, ποιοι ήσαν. Ηταν μια χοντροκομμένη σάτιρα και δεν είχε καμία αξία. Ούτε στιγμή δεν αγάπησα κάποιον χαρακτήρα του, δεν είχαν ζωή. Γι' αυτό και απέρριψα το έργο χωρίς δεύτερη σκέψη. Οι χαρακτήρες του ήταν χάρτινοι. Είχα θελήσει -ήταν η μόνη φορά νομίζω- να κάνω ένα έργο με άποψη, με σαφή άποψη, να λέει ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι πρόστυχοι και ότι είμαι εναντίον τους. Γι' αυτό και δεν απέκτησαν ζωή...».
Τα πράγματα αλλάζουν όταν... «το 1979 ξαναδιάβασα "To Θερμοκήπιο" κι αποφάσισα πως το έργο αυτό άξιζε, και έπρεπε να το ανεβάσω στη σκηνή. Αλλαξα λίγα πράγματα στη διάρκεια των δοκιμών κυρίως, δηλαδή, έκανα μερικά κοψίματα».
ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΤΕ
«Θέατρο της Οδού Κυκλάδων». Μετάφραση: Nίνος Φενέκ-Mικελίδης. Σκηνοθεσία: Λευτέρης Βογιατζής. Σκηνικά-κοστούμια: Εύα Μανιδάκη. Μουσική: Δημήτρης Καμαρωτός. Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος. Βοηθοί σκηνοθέτη: Σπύρος Αλιδάκης, Βένια Ανδρέου, Κατερίνα Ζερβουδάκη.
Παίζουν οι ηθοποιοί: Λευτέρης Βογιατζής, Παντελής Δεντάκης, Δημήτρης Ημελλος, Αλεξία Καλτσίκη, Βασίλι Κουκαλάνι, Γιάννης Νταλιάνης, Θάνος Τοκάκης.
ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΚΑΡΑΛΗ

Μ.Ζ.